Scheefstand van de grote teen
(hallux valgus)

Klachtomschrijving / Wat merk je er van?
Een veel voorkomende standsafwijking in de voorvoet is de scheefstand van de grote teen, ook wel bekend als hallux valgus. Hoewel het "slechts" een beschrijving van een teenstand is, is de hallux valgus synoniem geworden voor klachten.
Het voornaamste probleem is de passing van de voorvoet in de schoenen. Het grote teengewricht knikt naar buiten en komt in contact met het binnenwerk van de schoen. Ter plaatse raken huid en onderliggende weefsels geïrriteerd met ontstekingsverschijnselen tot gevolg. Het begint met wat roodheid van de huid door de druk van de schoen. Toenemende wrijving leidt tot eeltvorming op de zijkant van het grote teengewricht en kan uitmonden in een likdoorn die een pijnlijke druk op het gewricht veroorzaakt. Een tussen de huid en het gewricht gelegen slijmbeurs kan door de toegenomen druk en wrijving ontstoken raken (bursitis). Afknelling van een lokale zenuwtak kan leiden tot doofheid aan de zijkant van de grote teen (zie Joplin's neuroom).

Oorzaak
Een hallux valgus kan al op jonge leeftijd ontstaan. Bij de meeste mensen met een hallux valgus (meer vrouwen dan mannen) ontwikkelt de scheefstand zich gedurende het volwassen leven. Het is aannemelijk dat schoenkeuze van invloed is op de ontwikkeling van de scheefstand. Vooral damesschoenen met hoge hakken en een smalle neus worden aangewezen als de boosdoener. Deze schoenen geven tijdens het dragen veel druk op de voorvoet en dwingen de tenen in een onnatuurlijk stand waarbij de teenfunctie wordt beperkt. Hoewel een erfelijke component in de literatuur niet bewezen is, is het opvallend hoe vaak mensen met een hallux valgus aangeven dat (een van) hun (groot)ouder(s) ook een dergelijke scheefstand heeft of had.

Behandelmogelijkheden van de podotherapeut
De podotherapeutische behandeling is gericht op het voorkomen van een verdere scheefstand en het verminderen van aanwezige pijnklachten door overdruk. Het schoenadvies speelt daarin een voorname rol. De podotherapeut legt uit aan welke kenmerken een goed passende schoen dient te voldoen en verwijst, indien nodig, naar schoenenspeciaalzaken waar deskundig personeel met u op zoek gaat naar schoenen die bij u passen. Spieroefeningen kunnen bijdragen aan het versterken van de voetboog en wanneer daar aanleiding voor is wordt zooltherapie ingezet om bij te dragen aan het vertragen van verdere scheefstand van het grote teengewricht.

Wat kan je zelf doen?
Probeer er zo vroeg mogelijk bij te zijn om klachten zoveel mogelijk te voorkomen. Wanneer je ziet dat het grote teengewricht van een of beide voeten in de loop van de tijd schever gaat staan is het verstandig om een afspraak bij de podotherapeut te maken. Wacht dus niet tot de scheefstand zo groot is dat dit tot pijn leidt bij het dragen van schoenen. Draag schoenen die weinig druk uitoefenen op het grote teengewricht. Een eenvoudige oefening om de kleine spieren in de voetboog te versterken is de Short Foot Excercise.